Hoogspecialistische zorg vraagt om duurzame inzetbaarheid in UMC’s

Inzichten en cijfers van AZW

Hoogspecialistische zorg vraagt om duurzame inzetbaarheid in UMC’s

Inzichten en cijfers van AZW

Universitair Medische Centra (UMC’s) vervullen een unieke rol binnen zorg en welzijn. Zij combineren patiëntenzorg met wetenschappelijk onderzoek en het opleiden van toekomstige zorgprofessionals. In deze kennisintensieve omgevingen werken ruim 80.000 medewerkers dagelijks aan zorg, innovatie en onderwijs, vaak in een internationale en academische context. Deze combinatie van kerntaken maakt het werk in UMC’s betekenisvol, maar ook intensief. De zorg- en opleidingsvraag neemt toe, terwijl de personele groei daarbij achterblijft. Tegelijkertijd vraagt technologische ontwikkeling om nieuwe vaardigheden en voortdurende aanpassing. Duurzame inzetbaarheid is daarom geen vanzelfsprekendheid, maar een strategische randvoorwaarde om professionals betrokken, gezond en productief te houden in een steeds complexere werkomgeving.

Het AZW-programma brengt deze ontwikkelingen in zorg en welzijn in beeld met betrouwbare kennis en informatie over de arbeidsmarkt. Zo kunnen beleidsadviseurs en bestuurders goede beslissingen nemen, tijdig actuele knelpunten signaleren en anticiperen op toekomstige trends.

Dit laten de AZW-cijfers zien

Arbeidsmarkt UMC’s in cijfers

  • In Q1 2025 werkten 82.100 medewerkers in de UMC’s.
  • Ook in UMC’s groeit het aantal medewerkers minder snel dan de toenemende zorg- en opleidingsvraag.
  • Het arbeidsmarkttekort loopt in de prognose op van 3.100 medewerkers in 2025 naar 5.900 in 2035 onder het scenario referentie + beleid.
  • Het ziekteverzuim lag in 2024 op 5,8%, structureel lager dan het sectorgemiddelde maar licht stijgend.
  • 39% van de medewerkers ervaart de werkdruk als (veel) te hoog.
  • 56% wil doorwerken tot de AOW-leeftijd; 57% acht zichzelf daartoe lichamelijk en geestelijk in staat.

Duurzame inzetbaarheid krijgt vorm in het dagelijks werk

Uit recente AZW-publicaties en praktijkvoorbeelden blijkt dat duurzame inzetbaarheid vooral ontstaat in het dagelijks werk. Niet door losse regelingen of programma’s, maar door de manier waarop werk is georganiseerd en hoe mensen met elkaar samenwerken. De voorbeelden laten zien dat het gaat om concrete keuzes op de werkvloer: hoe teams zijn ingericht, hoeveel invloed medewerkers hebben op hun werk, en of er structureel aandacht is voor ontwikkeling, gezondheid en veiligheid. Aandacht voor sociale veiligheid, werkdruk en openheid over fysieke en mentale klachten blijkt daarbij doorslaggevend. Waar medewerkers zich gehoord voelen en invloed ervaren op hun werk, blijft het verzuim lager en neemt de bereidheid toe om gezond en gemotiveerd door te werken.

Publicaties over duurzame inzetbaarheid voor meer verdieping

  • De staat van de arbeidsmarkt UMC’s 2025: In deze trendrapportage brengt AZW de staat van de arbeidsmarkt in de UMC’s in beeld met cijfers, trends en prognoses.
  • Wat werkt in duurzame inzetbaarheid: lessen uit 8 praktijkcasussen: Inspirerende voorbeelden uit verschillende branches die laten zien hoe duurzame inzetbaarheid op de werkvloer vorm krijgt.
  • Ziekteverzuim in zorg en welzijn – deze organisaties laten zien hoe het anders kan: Een coproductie van CBS en AZW met cijfers over ziekteverzuim in zorg en welzijn én praktijkverhalen over verzuimpreventie.
  • Infographic over werkbeleving in 2025 – In één oogopslag inzicht in hoe werknemers en werkgevers het werken in de branche UMC’s ervaren.
  • Infographics over verzuim en arbeidsomstandigheden – In één oogopslag inzicht in verzuimtrends en arbeidsomstandigheden in de branche UMC’s.

Betrouwbare informatie over de arbeidsmarkt van zorg en welzijn

De arbeidsmarktvraagstukken in zorg en welzijn zijn complex. In het AZW-programma werken arbeidsmarktfondsen in zorg en welzijn en het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) al sinds 1994 samen om betrouwbare, onafhankelijke informatie te bieden over de arbeidsmarkt. Het AZW-programma verzamelt en verstrekt betrouwbare informatie op zowel landelijk als regionaal niveau en stimuleert het datagedreven werken aan arbeidsmarktvraagstukken.

Meer weten? Bekijk de trendrapportages en verdiepende publicaties op azwinfo.nl.