Jongerencoaching in de zorg: investeren in mensen, investeren in de toekomst
Jonge professionals vormen de toekomst van de zorg, maar juist zij ervaren steeds vaker druk. Ze starten hun loopbaan in een sector waar de werkdruk hoog is, personeel schaars is en verwachtingen vaak impliciet worden opgelegd. Tegelijkertijd zijn zij een generatie die bewust nadenkt over werk-privébalans, zingeving en duurzame inzetbaarheid. Die spanning maakt investeren in begeleiding en coaching essentieel.
Volgens Alkelien Leistra, accountmanager bij CalderWerkt - samenwerkingspartner van SoFoKleS in het aanbod voor (jongeren)coaching - is coaching geen luxe meer, maar een noodzakelijke vorm van ondersteuning. ‘Als we willen dat jonge zorgprofessionals zich blijven verbinden aan de sector, moeten we serieus investeren in hun ontwikkeling en welzijn,’ zegt zij.
Een andere houding ten opzichte van coaching
Waar coaching vroeger soms werd gezien als iets wat je pas inzet als het misgaat, is dat beeld bij jonge professionals sterk veranderd. Coaches Rowan Olthof en Sharon de Lange zien dat jongeren coaching juist beschouwen als een normaal onderdeel van professionele ontwikkeling. Ze melden zich makkelijker aan en zijn opener in het gesprek. Dat blijkt ook uit de ervaringen van deelnemers zelf. Tanja, junior onderzoeker bij Amsterdam UMC, meldde zich aan omdat ze twijfelde of haar huidige carrière wel bij haar paste. ‘Ik heb me aangemeld omdat ik niet zo goed wist of mijn huidige carrière wel bij me past of niet. Dankzij dit coaching traject heb ik veel over mezelf geleerd, ondanks de korte duur. Samen met mijn coach kon ik mijn waarden en normen voor zowel mijn privéleven als mijn professionele carrière helder krijgen. Door middel van verschillende oefeningen heb ik geleerd welke elementen ik graag wil integreren in mijn carrière (voor mij betekent dit bijvoorbeeld leren, kennis delen, mensen helpen en aandacht voor de natuur). Het besef dat veel van deze aspecten al terugkomen in mijn huidige baan heeft me meer rust en kalmte gegeven in de zoektocht naar mijn professionele pad.’ Volgens Leistra is dit herkenbaar. ‘Veel jongeren komen binnen met een loopbaanvraag, maar ontdekken gaandeweg dat ze niet per se weg willen. Ze zoeken vooral bevestiging, richting en ruimte om stil te staan bij wat voor hen belangrijk is.’
‘Het gaat vaak over perfectionisme, faalangst en het gevoel dat ze nog van alles moeten bewijzen.’
ROWAN OLTHOF
Andere vragen dan eerdere generaties
Hoewel zowel jonge als oudere zorgprofessionals gebruikmaken van coaching, verschillen de vraagstukken duidelijk. Jongere professionals worstelen vaker met vragen over identiteit, onzekerheid en hun plek binnen de organisatie. Ze vragen zich af of het tempo dat van hen gevraagd wordt wel vol te houden is, en hoe ze hun werk kunnen combineren met een leven buiten het ziekenhuis. Rowan Olthof ziet dat jonge professionals vooral tegen zichzelf aanlopen. ‘Het gaat vaak over perfectionisme, faalangst en het gevoel dat ze nog van alles moeten bewijzen.’ Oudere professionals hebben daarentegen vaker concrete werkgerelateerde problemen, zoals langdurige werkdruk of vastgelopen samenwerkingen.
Spanning door hiërarchie en cultuur
Een thema dat bij jonge professionals regelmatig terugkomt, is de omgang met hiërarchie. Met name in academische en ziekenhuisomgevingen ervaren zij afhankelijkheid van leidinggevenden of senioren die grote invloed hebben op hun loopbaan. Die machtsverhoudingen maken het lastig om grenzen aan te geven of het gesprek aan te gaan over werkdruk en persoonlijke behoeften. Leistra herkent dit: ‘Jongeren voelen soms dat één persoon hun toekomst kan maken of breken. Dat kan heel beklemmend werken en raakt direct aan sociale veiligheid.’ Coaching biedt in zulke situaties een veilige plek om die ervaringen te bespreken en te leren hoe je daarin steviger kunt staan, zonder direct de confrontatie te hoeven zoeken.
‘Het gaat er niet om of je veel of weinig werkt, maar of je weet waarom je het doet en wat het je kost.’
SHARON DE LANGE
Werk-privébalans als breekpunt
Veel jonge professionals willen bewust omgaan met hun tijd en energie. Minder werken, tijd voor privéleven en duidelijke grenzen zijn voor hen belangrijke waarden. Toch botsen die wensen regelmatig met bestaande werkculturen waarin overwerken vanzelfsprekend is. Sharon de Lange ziet hoe coaching jongeren helpt om bewuste keuzes te maken. ‘Het gaat er niet om of je veel of weinig werkt, maar of je weet waarom je het doet en wat het je kost. Die bewustwording geeft rust en richting.’ Dat geldt ook voor Sanne, adviseur bedrijfsvoering bij het EMC. Zij meldde zich aanvankelijk aan omdat ze een persoonlijk ontwikkelplan moest schrijven. ‘Het traject werd uiteindelijk veel meer dan dat. Dit was mijn eerste serieuze baan en ik twijfelde of ik op de juiste plek zat. Ik had moeite met grenzen stellen en nam te veel werk aan.’ Dankzij de coaching maakte zij een mentale omslag. ‘Ik leerde mijn grenzen herkennen en aangeven, en mijn baan positiever bekijken zonder mijn ontwikkelpunten te negeren. Het luisterend oor, de erkenning en de steun die ik kreeg, waren onverwacht waardevol aan het begin van mijn loopbaan.’
Kleine stappen, grote impact
Wat coaching vooral in beweging zet, is niet zozeer de organisatie, maar de positie van de professional binnen die organisatie. Jongeren leren beter hun grenzen aangeven, lastige gesprekken voeren en verantwoordelijkheid nemen voor hun eigen keuzes. De Lange ziet dit regelmatig terug. ‘Wanneer iemand echt onder ogen ziet hoe het nu gaat, ontstaat vaak vanzelf de motivatie om iets te veranderen. Dan is coaching geen duwen, maar begeleiden.’
‘Wie wil dat jongeren blijven, moet laten zien dat hun welzijn net zo belangrijk is als hun inzet.’
ALKELIEN LEISTRA
Coaching als instrument voor behoud
Opvallend is dat veel loopbaanvragen geen wens om de zorg te verlaten weerspiegelen, maar juist een zoektocht zijn naar hoe iemand het werk kan volhouden. Leistra: ‘Vaak denken mensen dat weggaan de oplossing is, terwijl er onderliggend iets anders speelt. Coaching helpt om dat helder te krijgen.’ Juist daarin ligt de kracht van coaching als instrument voor behoud. Door tijdig te investeren in begeleiding blijven professionals gemotiveerd, veerkrachtig en verbonden aan de zorg.
Investeren in de toekomst van de zorg
Jonge zorgprofessionals zijn betrokken, kritisch en ambitieus. Ze willen betekenisvol werk doen, maar niet ten koste van alles. Door hen serieus te nemen en te ondersteunen met coaching, investeert de zorg niet alleen in individuele medewerkers, maar in haar eigen toekomst. Zoals Leistra het samenvat: ‘Wie wil dat jongeren blijven, moet laten zien dat hun welzijn net zo belangrijk is als hun inzet.’
Meld je aan voor de nieuwsbrief of volg ons op:
SoFoKleS, het Sociaal Fonds voor de Kennissector, voert projecten en onderzoek uit en subsidieert activiteiten op het gebied van de academische arbeidsmarkt.