Het nachtboek van Laurien
Foto: LUMC
Veel mensen in de zorg werken in de nacht. Als je in de nacht werkt is het extra belangrijk om op je gezondheid te letten. Dat weet ook Laurien (35), arts-assistent in opleiding in het LUMC. Hoe komt zij gezond de nacht door? Met haar nachtboek – een dagboek tijdens de nacht - geeft ze je een kijkje in haar nachtdienst. Laurien loopt al lange tijd rond in het LUMC. ‘Inmiddels ben ik al 10 jaar werkzaam op de afdeling cardiologie van het LUMC. In 2015 ben ik begonnen als arts-assistent niet in opleiding (ANIOS) en daarna als arts-onderzoeker tijdens mijn promotietraject. In 2019 ben ik begonnen aan de opleiding tot cardioloog waarvan ik de eerste 3 jaar in het Groene Hart ziekenhuis in Gouda heb gewerkt. Sinds ruim 2 jaar ben ik weer werkzaam als arts-assistent in opleiding (AIOS) in het LUMC. Het aantal nachtdiensten varieert, maar gemiddeld doe ik zo’n twee blokken (van drie of vier nachten) per kwartaal.’
Werk-privé balans en nachtdiensten
Na haar werk komt Laurien thuis bij haar partner en twee dochters. Heeft ze een nachtdienst gewerkt dan komt ze thuis op een tijdstip dat de meeste mensen de dag net zijn begonnen. Hoe regelen ze het samen om zich aan te passen aan het andere werkritme? ‘Gedurende de nachtdiensten is mijn partner degene die het grootste deel van de zorg voor onze dochters (3 en 6 jaar) op zich neemt en ze gaan drie dagen per week naar de opvang. Als ik doordeweeks nachtdiensten heb, moeten er vaak extra opvangdagen worden geregeld of familie worden ingeschakeld zodat ik kan slapen overdag. Vanwege gezondheidsproblemen van mijn partner hebben we ook in het weekend regelmatig hulp van familie en vrienden als ik dienst heb.’
Een drukke nacht in het LUMC
21.45 uur
‘Ik maak me klaar om van huis te gaan. Als ik nachtdienst heb, ga ik altijd met de trein. Dit is een ritje van 30 minuten waarin ik nog rustig wat kan lezen, een podcast kan luisteren of wat dingen kan regelen waar ik thuis niet aan toe ben gekomen. De dienst begint om 23.00 uur en ik zorg er altijd voor dat ik op tijd ben. Tijdens de overdracht drink ik vaak een kop koffie. Voorheen dronk ik gedurende de nacht meerdere kopjes koffie om wakker te blijven, maar nu ik gebruik maak van de Goedenachtapp probeer ik dat te verminderen zodat ik overdag beter kan slapen. Voorafgaand aan de eerste nachtdienst probeer ik ’s middags wat te slapen en ik heb ’s avonds nog een korte powernap gedaan voor ik weg ging. Met de voedingstips uit de Goedenachtapp heb ik ook mijn eetritme iets aangepast en begin ik de dienst met een cracker met kaas.’
‘Voorheen dronk ik gedurende de nacht meerdere kopjes koffie om wakker te blijven, maar nu ik gebruik maak van de Goedenachtapp probeer ik dat te verminderen zodat ik overdag beter kan slapen.’
23.30 uur
‘Nog tijdens de overdracht word ik gebeld door een collega van de Spoedeisende Hulp (SEH) die vertelt dat er een patiënt aankomt met verdenking op acuut hartfalen en vraagt of ik erbij wil zijn als de ambulance aankomt. Ik overleg nog snel met de arts die net de avonddienst heeft gewerkt de belangrijkste zaken voor de overdracht zodat hij hopelijk straks naar huis kan. Onze afdeling is op de negende verdieping en de SEH aan de andere kant van het ziekenhuis op de tweede verdieping. Tijdens de dienst pak ik daarom vaak de step om snel van A naar B te gaan. Een bijkomend voordeel daarvan is dat ik een beetje in beweging blijf en zo ook beter wakker blijf. Na stabilisatie van de patiënt op de SEH kan ik snel weer terug naar de afdeling. Daar ligt een patiënt met pijn op de borst op onze eerste harthulp. Ik pak de step en ga ernaartoe.’
01.30 uur
‘Inmiddels is het lab van de patiënt op de eerste harthulp bekend en kan de patiënt naar huis. Tussendoor probeer ik wat te eten, want volgens de app kan ik het beste rond 01.30 uur een middernachtmaaltijd eten. Het gebruik van de Goedenachtapp helpt me om het ritme van maaltijden aan te passen aan mijn normale dagritme (chronotype). Vandaag heb ik wraps met zuivelspread, ham en sla mee. Ik probeer altijd gezond te eten tijdens de nachtdienst, omdat ik merk dat ik door het wisselen in ritme wat sneller last krijg van mijn maag en darmen. Tussendoor snack ik vaak wat tomaat en komkommer. Het is niet te voorspellen hoe druk onze dienst zal zijn, dus neem ik vaak een koude maaltijd mee die ik tussen de werkzaamheden door of tijdens mijn administratie kan eten. De volgende patiënt meldt zich alweer op de SEH, dus ik ga er weer met de step vandoor. Tijdens de nachtdienst ben ik verantwoordelijk voor zowel de afdeling, CCU, SEH en consulten in huis, dus het kan soms aardig spoken. Vandaag is het vooral druk op de SEH.’
03.00 uur
‘Het is een drukke nacht. De patiënt die op de SEH kwam met pijn op de borst is inmiddels geheel klachtenvrij en ik wacht nog even de laatste bloeduitslagen af. Ondertussen belt de interne geneeskunde voor een consult bij een patiënt die opgenomen ligt met acute leukemie, maar ook mogelijk hartklachten heeft. Ik ga langs bij de patiënt om deze te beoordelen en ik maak gelijk een echo van het hart om te bekijken wat er aan de hand is. Na alles opgeschreven te hebben bel ik met mijn supervisor voor overleg over beide patiënten. De patiënt van de SEH mag naar huis, dus step ik weer snel die kant op. Daarna bel ik naar de interne geneeskunde om mijn advies door te geven.’
‘Het is niet te voorspellen hoe druk onze dienst zal zijn, dus neem ik vaak een koude maaltijd mee die ik tussendoor kan eten.’
05.00 uur
‘Normaal heb ik nu veel last van vermoeidheid, de zwaarste uren zijn voor mij tussen vier en zes uur ’s ochtends. In de Goedenachtapp is dit ook terug te zien in mijn tijdlijn. Het is bijzonder om te zien hoe goed de tijden in deze app overeenkomen met mijn fysieke ervaring. Als de dienst het toelaat probeer ik rond dit tijdstip wat te slapen. Soms is dit een korte powernap en soms zoek ik een bed of bank om wat langer mijn ogen dicht te doen. Er zijn collega’s die elke nachtdienst slapen maar ik probeer vaak toch de nacht door te trekken zodat ik overdag beter slaap. De eerste nacht van een blok is altijd wel de zwaarste, maar vannacht ben ik zo druk dat de tijd snel voorbij vliegt. Daarnaast zit ik vaak gezellig te kletsen met de verpleegkundigen op de afdeling/CCU of kijk ik mee met een film.’
06.30 uur
‘Als ik eindelijk al mijn administratie op orde heb, gaat mijn pieper af. Er komt een nieuwe patiënt met ernstige kortademigheid door acuut hartfalen op de SEH. Opnieuw stap ik op de step en samen met de SEH-arts stabiliseren we de patiënt. Deze blijkt onder controle in een ander ziekenhuis te zijn, dus ik bel het desbetreffende ziekenhuis voor een overplaatsing. Dat lukt nog net voor de overdracht. Tussendoor maak ik nog even tijd voor een ontbijt. Gedurende de nacht drink ik vooral water en thee, en af en toe nog wat warme chocolademelk.’
08.15 uur
‘Tijd voor de ochtendoverdracht. Ondanks dat ik de hele nacht druk ben geweest, heb ik geen patiënten opgenomen en dus is de overdracht snel klaar. Normaal gesproken hebben we altijd onderwijs na de overdracht; voornamelijk een moment voor de arts-assistenten en co-assistenten om meer te leren over veel voorkomende cardiale aandoeningen of procedures en dieper in te gaan op een ziekte en behandeling met een voorbeeld uit de praktijk. Maar door het zomerrooster is dat deze week niet. Ik ga snel naar het station en probeer niet in slaap te vallen in de trein. Bij thuiskomst eet ik nog een boterham en rond 10.15 uur stap ik mijn bed in. Ik slaap meestal tot 18.00 uur en daarna help ik met koken of haal ik een van de kinderen op van de opvang. Mijn ‘ontbijt’ is een warme maaltijd met ons gezin en daarna probeer ik nog wat tijd met mijn dochters door te brengen voor ze naar bed gaan. In een dienstweek zie ik mijn kinderen weinig en probeer ik zoveel mogelijk tijd met ze door te brengen op de momenten dat het kan. Als ze in bed liggen ga ik soms nog even sporten voor mijn dienst, spreek ik met vrienden af of relax ik op de bank met mijn partner. Al snel is het weer tijd om naar het werk te gaan.’
Inzicht in je ritme met de Goedenachtapp
‘Nachtdiensten combineren met een gezin kan soms pittig zijn omdat ik zoveel mogelijk wil bijdragen thuis. Gelukkig heb ik niet zoveel moeite met het terugschakelen naar een normaal ritme – ik ben een goede slaper in de nacht. De Goedenachtapp heeft me meer inzicht gegeven in de beste slaap- en voedingsmomenten tijdens de dienst en geeft wat meer structuur. Hoewel ik me vaak voorneem in rustige diensten nuttige dingen te doen zoals administratie of zelfstudie komt daar in de praktijk vaak weinig van terecht. Inmiddels ben ik wat liever voor mezelf en zoek ik vaker de ontspanning op tijdens de dienst.’
Meld je aan voor de nieuwsbrief of volg ons op:
SoFoKleS, het Sociaal Fonds voor de Kennissector, voert projecten en onderzoek uit en subsidieert activiteiten op het gebied van de academische arbeidsmarkt.